Güneş Saati Nasıl Yapılır? | Güneş Saati Yapımı

Güneş saati ile ilgim son günlerde bir hayli arttı ve bu konuda geniş çapta bir araştırma yapmaya karar verdim. Bu yazıda yaptığım araştırmalar sonucunda güneş saati yani Ingilizce anlamı ile sundial hakkında edindiğim bilgileri ve modelleri hakkında bir liste bulacaksınız. Güneş saati nasıl yapılır ve nasıl kullanılır sorularını cevaplandıracağız. Özellikle size önereceğim siteler yardımı ile kendi el yapımı saatinizi kolaylıkla hazırlayabileceksiniz. Umarım siz de kendinizinkini yaptığınızda benim gibi çok mutlu olacaksınız. Haydi yazımıza geçelim ve birlikte deneyelim.


Güneş saati nedir? (Kısa bilgiler)

Güneşin gökyüzünde çizdiği hareketlere göre yeryüzündeki nesnelerde oluşan gölgelerin konumlarına göre saat tahmini yapmaya yarayan basit saatlerdir. Güneş ışınlarının mevsime göre dünyaya gönderdiği ışınların açısı değiştiği için sabit bir nesnenin gölge boyu da değişebilmektedir.

İlk güneş saati ise M.Ö. 290 yılında Roma’da ortaya çıkmıştır. Tarih boyunca bir çok medeniyet çeşitli güneş saatleri kullanmıştır. Tarihi eserlerinde de bunları görebilmekteyiz. Her ne kadar bazı kaynaklarda yatay, dikey ve silindirik olmak üzere üç çeşit olduğu söylense de bir alt başlıkta verdiğim kadar modelleri bulunmaktadır. Evde kolaylıkla yapılabilmesi açısından iki model seçtim. Sizlerle bu iki modeli yapacağız.


Güneş saati modelleri (çeşitleri)

  1. Horizontal sundials (Yatay güneş saatleri) *
  2. Vertical sundials (Dikey)
  3. Equatorial sundials (Ekvatoral)
  4. Polar sundials (Polar)
  5. Analemmatic sundials (Analemmatic güneş saatleri) *
  6. Reflected ceiling sundials (Yansıtmalı)
  7. Portable sundials (Taşınabilir)

(Yedi model hakkında detaylı bilgi için buraya tıklayabilirsiniz.)


Güneş saati nasıl yapılır? Nasıl kullanılır ve okunur?

Güneş saati yapımında kullanacağımız iki tür saat olacak. Her ikisi ile de oldukça isabetli saat tahmini yapabileceksiniz. Deneyeceğimiz bu iki saat ise; Analemmatic ve Horizontal (yatay) modelleri olacak. Sizin için en pratik yöntem için araştırmalarım sonucunda bulduğum siteleri saatimizin çizimi için kullanacağız. Yalnız her şeye başlamadan önce bulunduğunuz konumun enlem ve boylam derecelerini öğrenmemiz gerekiyor. Bulunduğunuz ilin bilgilerini öğrenmek için buraya tıklayınız. Daha sonra ekran görüntüsünde gördüğünüz kısma il ismini yazın ve hemen sağındaki Get Co-ords butonuna tıklayın. Ardından hemen altta lat (enlem) ve lng (boylam) değerlerinizi gösterir. Bu sayfayı kapatmayın bu bilgiler saatimizi kurarken lazım olacak. Şimdi gelelim yapım malzemelerine.

lokasyon öğrenme

Güneş saati malzemeleri

  • A4 Kağıdı
  • Yazıcı
  • Flash bellek
  • Pusula

Analemmatic Güneş Saati Yapımı

analemmatic güneş saati yapımı

Buradaki siteye gidiyoruz.
– Yukarıdaki sitede bulduğumuz bilgileri ekran görüntüsündeki gibi gerekli yerlere giriyoruz ve ayarları aynen bu şekilde yapıp “go” butonuna tıklıyoruz
– Analemmatic saatimiz hazır. Oluşturulan PDF dosyasının en son sayfasını çıktı alıyoruz. Hepsi bu kadar.
– Kırmızı ok yönü kuzey yönüne doğru düz bir zemine kağıdı yerleştirin.
– Saatin ortasında bulunan aylardan bulunduğunuz ayın üzerine bir kalemi ya da bir şişi dik olarak tuttuğunuzda kalemin gölgesi o anki saate düşecektir. Şeklin sağ üst köşesinde bulunan Correction kısmında ise bulunduğunuz aya göre gölgede gösterilen saate kaç dakika ekleyeceğiniz ya da çıkaracağınızı yazmaktadır. Ingilizcesi olmayanlar için JAN (Ocak) – Dec (Aralık) olarak sırayla yazılmış olduğunu belirteyim. İşte hepsi bu kadar.

analemmatic sundial yapımı


Horizontal (Yatay) Güneş Saati Yapımı

Buradaki siteye gidiyoruz

horizontal güneş saati yapımı – Aynı şekilde Latitude kısmına enlem bilgimizi giriyoruz ve Calculate butonuna tıklıyoruz.
– Hemen altta oluşturulan horizontal güneş saati görseline sağ tıklayarak bilgisayarınıza kopyalayabilir ya da sayfanın en altından direkt yazıcıdan çıktı alabilirsiniz.
– Oluşturulan güneş saati çiziminde True North yazan kısımları birbirine gelecek şekilde kağıdı katlayıp o kısımları birleştiriyoruz. Böylece hemen alttaki resimde gördüğünüz şekilde bir görüntüsü olacak.

yatay güneş saati

– Bu oluşan çıkıntı kuzeyi gösterecek şekilde düz bir zemin üzerine yerleştirdiğinizde gölgesi size saati gösterecektir.

(Eğer isterseniz horizontal güneş saati yapımında bu siteyi de kullanabilirsiniz)

Elimden geldiğince ve dilim döndüğünce el yapımı güneş saati nasıl yapılır ve güneş saati projesi yapımı ile ilgili öğrendiklerimi sizlerle paylaşmaya çalıştım. Umarım faydalı olabilmişimdir. Yapılışı konusunda takıldığınız bir nokta olursa lütfen yorum olarak belirtin. Yardımcı olmaya çalışacağım. Kalın sağlıcakla..

Bir önceki yazımız olan Uzun Pozlama Nedir? Uzun Pozlama Nasıl Yapılır? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Güneş Saati Nasıl Yapılır? | Güneş Saati Yapımı” için 2 yorum

  • Nisan 24, 2018 tarihinde, saat 12:05
    Permalink

    Merhabalar,
    Güneş saati nasıl çalışır çalışma şekli nedir diyen olursa önereceğim yazı budur. Verdiğiniz bilgileri kolay ve pratik bir şekilde uygulayabildim. Gerçekten çok güzel siteler seçmişsiniz. Pratik bir şekilde güneş saati pdf oluşturucu ile yapabiliyoruz. Hatta saat içindeki rakamların roma rakamı veya normal yazımını da ayarlayabiliyoruz. Ayrıca çocukların ödevlerine de çok yardımcı olabilir bir kaynak niteliğinde. Çok teşekkür ederim.

    Yanıtla
    • Nisan 24, 2018 tarihinde, saat 12:07
      Permalink

      Merhaba Suzan Hanım. Böyle yorumları görünce çok mutlu oluyorum. Emeklerimin boşa gitmediğini görüyorum. Değerli yorumunuz için çok teşekkür ederim. Bol güneşli günler diliyorum..

      Yanıtla

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir